Pewnie wiesz, że rozróżniamy dwa rodzaje inteligencji. Pierwsza, to ta, dzięki której myślimy, kojarzymy, zapamiętujemy, analizujemy, liczymy i wyciągamy wnioski. To po prostu nasz intelekt. To także umiejętność wykorzystywania swojego intelektu w życiu codziennym. Inteligencja w rozumieniu klasycznym dotyczy głowy. Inteligencja emocjonalna dotyczy czegoś, co ogólnie rzecz biorąc nazywamy sercem a więc odczuć, uczuć i emocji. Najkrócej rzecz ujmując, chodzi o radzenie sobie z emocjami i świadome wykorzystywanie ich dla polepszenia jakości życia. Dziś wiadomo już, że sam intelekt nie wystarcza do tego, by dobrze czuć się ze sobą, radzić sobie z codziennymi problemami i odczuwać zadowolenie z życia.
Chcesz dowiedzieć się więcej na temat inteligencji emocjonalnej? Chcesz zrozumieć, do czego przydaje się w życiu? Chcesz stać się inteligentny emocjonalnie lub być jeszcze lepszym w tym zakresie?
Człowiek, istota rozumna
Kartezjańskie „Myślę, więc jestem” odcisnęło głębokie piętno na myśl o człowieku. Dość powiedzieć, że przez stulecia, człowieczeństwo kojarzono głównie z rozumem. W człowieku liczyło się przede wszystkim to, że myśli, rozumuje, wnioskuje i posługuje się skomplikowanym i rozbudowanym językiem. Cóż, kiedy ten myślący, rozumny i uporządkowany człowiek nie zawsze radził sobie ze sobą i z życiem. Nie radził sobie ze tą jego częścią, której znaczenia i siły nie doceniano…
Elementy inteligencji emocjonalnej
Ludzkie kłopoty wynikające z pomijania sfery emocjonalnej, zmusiły do zmiany stanowiska wobec człowieka i jego zasobów funkcjonalnych. Rozum oczywiście jest ważny, ale nie mniej ważne są uczucia, odczucia, intuicja, pragnienia, potrzeby i emocje. Pojęcie inteligencji emocjonalnej równie ważnej jak intelekt stworzył Daniel Goleman. Jego zdaniem, inteligencja emocjonalna, to umiejętność rozumienia siebie i regulowania własnych stanów emocjonalnych, ale także rozumienia innych ludzi i budowania z nimi relacji i wpływania na nich. Można więc powiedzieć, że inteligencja emocjonalna obejmuje kompetencje zarówno indywidualne, jak i społeczne.
Na inteligencję emocjonalną składa się pięć elementów.
Inteligencja emocjonalna; 1 – Samoświadomość
Samoświadomość, czyli umiejętność rozpoznawania własnych stanów emocjonalnych. To także dostrzeganie i rozumienie związku między przeżywanymi emocjami, zachowaniami i decyzjami. Samoświadomość, to po prostu wiedza o tym, co robimy i dlaczego to robimy.
Inteligencja emocjonalna; 2 – Zarządzanie sobą
Zarządzanie sobą, czyli umiejętność kontrolowania swoich emocji i reakcji emocjonalnych. Chodzi o kontrolowanie reakcji na wydarzenia budzące w nas emocje.
Inteligencja emocjonalna; 3 – Automotywacja
Automotywacja, czyli umiejętności, dzięki którym podejmujemy wysiłek i działanie. Chodzi o to, że – mimo przeciwności i przeszkód – znajdujemy w sobie motywację do działania.
Inteligencja emocjonalna; 4 – Empatia
Empatia, czyli umiejętność rozpoznawania emocji przeżywanych przez innych ludzi, patrzenia na świat z innej perspektywy niż własna, nawiązywania kontaktu z uczuciami innych osób. Krótko mówiąc, chodzi o to, by umieć wejść w przysłowiowe czyjeś buty.
Inteligencja emocjonalna; 5 – Kompetencje społeczne
Inteligencja emocjonalna obejmuje takie kompetencje społeczne, jak budowanie i utrzymywanie relacji z ludźmi, współpracę z innymi i radzenie sobie w sytuacjach konfliktowych.
Dlaczego inteligencja emocjonalna jest potrzebna?
Żyjemy z ludźmi. Nasza codzienność, to przede wszystkim ludzie, otaczający nas ze wszystkich stron, z którymi tworzymy najróżniejsze relacje. Relacje te byłyby niemożliwe, gdybyśmy nie umieli rozpoznawać własnych emocji, nazywać ich i dzielić się nimi z otoczeniem. Życie wśród ludzi byłoby nie do zniesienia, gdybyśmy byli całkowicie pozbawieni umiejętności kontrolowania własnych emocji, a także wynikających z nich zachowań i wyborów. Trudno wyobrazić sobie znośne życie w ludzkiej gromadzie bez umiejętności rozumienia tego, co czują i przeżywają inni ludzie i bez poczucia, że inni rozumieją lub starają się zrozumieć naszą perspektywę. Bycie wśród ludzi jest dużo trudniejsze, jeśli nie umiemy wyrażać emocji, kontrolować ich i wczuwać się w czyjeś emocje. Bardzo źle żyje się tym, którzy nie potrafią budować i utrzymywać relacji międzyludzkich; nie umieją współpracować z innymi nie radzą sobie w sytuacjach konfliktowych. Brak lub słabo rozwinięta inteligencja emocjonalna jest najczęstszym źródłem problemów w relacjach z ludźmi.
Jak pomaga inteligencja emocjonalna?
Pomoc w wyrażaniu i kontrolowaniu emocji. Bez świadomości własnych emocji, nie umiemy ich nazwać i wyrazić. Przez to zdarza się, że biorą nad nami górę. Nieuświadomiona, nienazwana, niewyrażona i nieokiełznana złość często kończy się wybuchem, którego później żałujemy. Żałujemy słów lub czynów, których nie da się cofnąć. Inteligencja emocjonalna pomaga rozpoznać, nazwać i w sposób bezpieczny wyrazić złość. Zamiast rzucić talerzem o ścianę lub obrzucić kogoś wyzwiskami, mówimy „jestem poirytowany, jestem zły, jestem wściekły bo…”. Nazwanie emocji na głos sprzyja zapanowaniu nad jej poziomem i siłą. Fakt, że jakaś emocja pojawia się w nas, jest od nas niezależny. Od nas zależy jednak to, jak bardzo pozwolimy rozbujać się danej emocji i co zrobimy pod jej wpływem.
Inteligencja emocjonalna pomaga w rozumieniu innych ludzi
Dzięki inteligencji emocjonalnej, potrafimy zrozumieć czyjeś emocje, choć sami ich nie doświadczamy. Rozumiemy, że ktoś może być zły, smutny, przestraszony lub ucieszony czymś, co nas zupełnie nie dotyczy. Okazywanie takiego zrozumienia, wczuwanie się w czyjeś emocje jest fundamentem satysfakcjonujących relacji międzyludzkich. Bo, czy nie jest nam przyjemnie, gdy ktoś cieszy się z czegoś, tylko dlatego, że my się cieszymy? Czy nie jest nam lżej, gdy możemy z kimś podzielić się, tym, co nas martwi, smuci i boli? Czy nie boimy się mniej, gdy komuś opowiemy o swoim strachu?
Pomaga w samoregulacji
Dzięki inteligencji emocjonalne, możemy nie tylko kontrolować swoje emocje, ale także regulować nasz nastrój. Innymi słowy, chodzi o świadome poprawianie sobie samopoczucia przy pomocy wypracowanych przez siebie sposobów, takich jak relaks, świadome oddychanie, dostarczanie sobie małych przyjemności, spotkania z ludźmi, nagradzanie się za sukcesy itd.
Inteligencja emocjonalna pomaga działać
Inteligencja emocjonalna pomaga zmotywować się do działania. Nie chce mi się wstać do pracy. Chętnie poleżałbym jeszcze kwadrans. Wstaję, bo wiem jak będę się czuć, gdy po raz kolejny się spóźnię. Nie chcę być zły na siebie za spóźnienie i nie chcę by inni byli na mnie za to źli. Wobec czego nie marudzę, tylko wychodzę z łóżka.
Wspiera rozwiązanie konfliktu
Inteligencja emocjonalna pozwala spojrzeć na konflikt, jako na coś naturalnego i często nieuniknionego. Dzięki niej wiemy, że konflikt prawie nigdy nie wynika z czyjejś złej woli, a jedynie z różnicy odczuć i potrzeb. Wiedząc to, łatwiej dążymy do wypracowania jakiegoś wspólnego stanowiska. Nie zamykamy się w sobie i nie posądzamy innych o złą wolę. Łagodząc konflikt nie dążymy za wszelką cenę do udowodnienia swojej racji. Przeciwnie: rozumiemy, że racji jest tyle ile potrzeb i emocji kryje się w ludziach.
Inteligencja emocjonalna w życiu osobistym
Pomoc w życiu osobistym. Inteligencja emocjonalna bardzo pomaga w osiąganiu satysfakcji z życia osobistego. To od niej zależy nasz styl komunikowania się z ludźmi, reagowania na komplementy i krytykę, rozumienie innych i budowanie relacji oraz więzi. EI pozwala lepiej radzić sobie ze stresem, pomaga lepiej się prezentować, daje elastyczność i umiejętność wpływania na innych ludzi.
Inteligencja emocjonalna w życiu osobistym
Inteligencja emocjonalna (EI) wpływa bardzo korzystnie na, to jak funkcjonujemy w sferze zawodowej. Badania naukowe Daniela Golemana i innych specjalistów zajmujących się tym zagadnieniem, wskazują na to, że wysoka EI w większym stopniu warunkuje karierę i powodzenie w życiu zawodowym niż wysokie IQ – możliwości intelektualne. Zdaniem badaczy, inteligencja emocjonalna stanowi bardzo ważny czynnik różnicujący wybitnych pracowników od przeciętnych. Pracownicy z wysoką EI, nie tylko wyróżniają się wiedzą i pomysłowością, ale także potrafią zjednywać sobie ludzi, zdobywać ich zaufanie, łagodzić konflikty i przekonywać innych do swoich pomysłów.